Gmach Akademii Muzycznej w Katowicach

Gmach Akademii Muzycznej w Katowicach

Gmach Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach to nie tylko miejsce kształcenia przyszłych muzyków, ale także ważny zabytek architektury, który ma bogatą historię. Położony przy ulicy Wojewódzkiej 33 w katowickiej dzielnicy Śródmieście, gmach ten został zbudowany w latach 1899-1901. Jego projekt stworzył Albert Weiss, a budowa została zrealizowana przez firmę Grünfelda i Weissa. Styl neogotycki, w którym został zaprojektowany, nadaje mu niepowtarzalny charakter i sprawia, że stanowi jeden z kluczowych punktów na mapie Katowic.

Historia budynku

Historia gmachu sięga końca XIX wieku, kiedy to w 1898 roku powstała Królewska Szkoła Rzemiosł Budowlanych. Gmach został oddany do użytku 20 kwietnia 1901 roku jako siedziba tej szkoły. Warto zaznaczyć, że pomiędzy 1904 a 1905 rokiem we wnętrzu auli im. Bolesława Szabelskiego powstały malowidła autorstwa Emila Noellnera, które do dziś zdobią tę przestrzeń.

W czasie I wojny światowej część pomieszczeń gmachu została przekształcona na prowizoryczny szpital wojskowy. Po wojnie, w 1922 roku, Królewska Szkoła Rzemiosł Budowlanych przeniosła się do Bytomia, co otworzyło drogę dla nowych instytucji. Gmach przejęło województwo śląskie, które ulokowało tam tymczasową siedzibę Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Sejmu Śląskiego.

W 1929 roku budynek stał się siedzibą Państwowego Konserwatorium Muzycznego, które otworzyło swoje podwoje 28 września tego samego roku. Konserwatorium szybko zyskało renomę i stało się najważniejszą instytucją muzyczną na Górnym Śląsku aż do wybuchu II wojny światowej. W latach 1939-1945 gmach był wykorzystywany przez niemiecką Okręgową Wyższą Szkołę Muzyczną.

Po wojnie Śląskie Konserwatorium Muzyczne zostało reaktywowane jako Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna, a od 1979 roku funkcjonuje jako Akademia Muzyczna im. K. Szymanowskiego. W dniu 19 sierpnia 1978 roku gmach został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych, co podkreśla jego znaczenie historyczne i architektoniczne.

Architektura gmachu

Gmach Akademii Muzycznej w Katowicach wyróżnia się neogotyckim stylem architektonicznym oraz zastosowaniem form gotyku marchijskiego. Budynek murowany jest z cegły i ma zwartą bryłę uformowaną na planie litery „U”. Charakteryzuje się dwoma bocznymi ryzalitami oraz czterospadowym dachem pokrytym dachówką karpiówką. Gmach ma cztery kondygnacje oraz podpiwniczenie i poddasze użytkowe, a jego powierzchnia użytkowa wynosi 3728 m².

Elewacja frontowa gmachu jest bogato zdobiona. Wejście główne umieszczono na osi środkowej w części przyziemia i otoczone jest nadwieszonymi służkami. Ozdobny szczyt wieńczący gmach posiada mozaikowy herb Katowic, a boczne ryzality zwieńczone są dekoracyjnymi rozetami oraz wieżyczkami.

Wnętrza budynku

Wnętrze gmachu zostało zaprojektowane z myślą o funkcjonalności i estetyce. Centralny trakt komunikacyjny prowadzi przez korytarze i hole przykryte ceglanymi sklepieniami. Ściany są oblicowane cegłą klinkierową, co dodaje przestrzeni elegancji. Ozdobne posadzki wykonano z lastrikowo-kamiennej mozaiki.

Aula im. Bolesława Szabelskiego stanowi jeden z najważniejszych elementów wnętrza gmachu. Kryta sklepieniem sieciowym, składa się z trzech części – szerszej środkowej i bocznych węższych. Obiega ją drewniana boazeria oraz duże trójdzielne okna z nowoczesnymi witrażami, które nadają auli wyjątkowego charakteru.

Rewitalizacja i obecne funkcje

Od końca XX wieku gmach przeszedł kompleksową modernizację, która miała na celu przywrócenie mu dawnej świetności. W latach 1998-2000 przeprowadzono remont elewacji zewnętrznej oraz ogrodzenia, a w latach 2003-2007 odnowiono wnętrza budynku. Prace rewitalizacyjne obejmowały również elewację, dach oraz polichromie w auli im. Bolesława Szabelskiego.

W dniu 4 kwietnia 2002 roku powołano Muzeum Organów Śląskich działające w zabytkowym gmachu, które prezentuje bogaty zbiór organów oraz innych instrumentów muzycznych z różnych epok. Dodatkowo, 11 grudnia 2007 roku otwarto Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej „Symfonia”, które stanowi nowoczesne zaplecze edukacyjne dla studentów Akademii Muzycznej.

Zakończenie

Gmach Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach to nie tylko ważny ośrodek kulturalny i edukacyjny, ale także symbol historyczny miasta. Jego architektura i funkcje są świadectwem rozwoju kultury muzycznej na Górnym Śląsku oraz znaczenia edukacji artystycznej w regionie. Dzięki staraniom o zachowanie jego wartości historycznych i estetycznych, gmach ten pozostaje istotnym punktem na mapie Katowic zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).