Stefan Bolesław Perzyński
2026-03-25Wstęp
Stefan Bolesław Perzyński był polskim adwokatem i politykiem, którego życie i działalność miały znaczący wpływ na historię II Rzeczypospolitej. Urodził się 10 sierpnia 1881 roku w Opocznie, a zmarł tragicznie 25 lipca 1941 roku w obozie Auschwitz. Perzyński był postacią aktywną nie tylko w sferze prawnej, ale również w polityce oraz organizacjach społecznych. Jego życie to przykład oddania dla Polski, zarówno w czasach wojny, jak i w okresie międzywojennym.
Wczesne lata i edukacja
Stefan Perzyński rozpoczął swoją edukację w gimnazjum w Białej Podlaskiej. Po ukończeniu nauki w tym mieście, podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz na Uniwersytecie Warszawskim. Niestety, z powodu pewnych problemów dyscyplinarnych został relegowany z warszawskiej uczelni. Nie zniechęciło go to jednak do dalszej edukacji; ostatecznie ukończył studia prawnicze w 1907 roku w Odessie. W 1912 roku uzyskał uprawnienia adwokackie, co otworzyło przed nim drzwi do kariery prawniczej.
Działalność podczas I wojny światowej
W czasie I wojny światowej Stefan Perzyński został zmobilizowany do armii rosyjskiej. Jego zaangażowanie w sprawy narodowe objawiło się już w 1916 roku, kiedy to służył w Brygadzie Strzelców Polskich. Od 1917 roku pełnił funkcję komisarza Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego przy 1 Dywizji Strzelców I Korpusu Wschodniego. Jego oddanie dla sprawy niepodległości Polski zostało docenione, a Perzyński otrzymał Krzyż Walecznych za swoje zasługi. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku ochotniczo dołączył do walki o niepodległość kraju.
Kariera prawnicza i polityczna
Po zakończeniu I wojny światowej Perzyński osiedlił się w Warszawie, gdzie rozpoczął pracę w prokuraturze Sądu Okręgowego. Jego kariera prawnicza rozwijała się dynamicznie, a on sam stał się osobą rozpoznawalną w środowisku prawniczym. W 1922 roku ubiegał się bezskutecznie o mandat poselski z listy PSL „Wyzwolenie”. Jednak jego determinacja przyniosła efekty; w 1928 roku zdobył mandat senatora II RP. W kolejnych wyborach, które miały miejsce w 1930 roku, ponownie uzyskał mandat jako przedstawiciel BBWR (Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem) z okręgu wyborczego nr 2 z Warszawy.
Zaangażowanie społeczne
Perzyński był również aktywnym członkiem organizacji społecznych. Był współzałożycielem Stowarzyszenia Rezerwistów i byłych Wojskowych, gdzie pełnił funkcję wiceprezesa aż do 1935 roku. Jako prezes AZS (Akademickiego Związku Sportowego) w latach 1929–1931 przyczynił się do rozwoju sportu akademickiego w Polsce. W 1936 roku został wybrany do Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Opieki nad Grobami Bohaterów, co świadczy o jego głębokim zaangażowaniu w pamięć o poległych żołnierzach.
Czas II wojny światowej i tragiczny los
Po wybuchu II wojny światowej Stefan Perzyński pozostał w Warszawie, gdzie nadal angażował się w życie społeczne i polityczne miasta. Jednakże sytuacja szybko się pogorszyła; 2 lipca 1940 roku został aresztowany przez gestapo wraz z grupą innych adwokatów. Osadzono go na Pawiaku, a następnie wywieziono do Auschwitz, gdzie otrzymał numer obozowy 2218. Tam, niestety, stał się ofiarą brutalnej machiny nazistowskiej, ginąc tragicznie 25 lipca 1941 roku.
Rodzina
Stefan Perzyński był żonaty i miał syna Macieja, który również był osobą aktywną zawodowo jako adwokat oraz żołnierz Armii Krajowej (AK). Maciej Perzyński zdobył uznanie nie tylko jako prawnik, ale także jako międzynarodowy ekspert filatelistyczny. Działalność obu ojca i syna ukazuje silne związki rodzinne oraz ich oddanie dla Polski i jej wartości.
Podsumowanie
Stefan Bolesław Perzyński to postać, która wpisała się na trwałe w historię Polski XX wieku. Jego życie było przykładem oddania dla ojczyzny oraz zaangażowania w różnorodne aspekty życia społecznego i politycznego. Jako senator II RP oraz działacz społeczny pozostawił po sobie trwały ślad, a jego tragiczna śmierć podczas II wojny światowej przypomina o losach wielu Polaków tamtych czasów. Pamięć o Stefanem Perzyńskim jest częścią większej narracji o walce Polaków o wolność i godność narodową.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).